'Vrienden voor het leven' mei 2026
 
 

Consulent euthanasie Clemens Ruland over de waarde van laagdrempelige hulp aan artsen bij euthanasieverzoeken van hun patiënten.

Het verschil maken voor mensen die ondraaglijk en uitzichtloos lijden: het is de grote drijfveer van Clemens Ruland (62), sinds tien jaar ambulant verpleegkundige bij Expertisecentrum Euthanasie. Patiënten varen wel bij zijn expertise, net als de huisartsen en zorginstellingen die hij bijstaat in de rol van (vaste) consulent.

De dood loopt als een rode draad door de verpleegkundigeloopbaan van Clemens Ruland. Al jong werd hij geconfronteerd met situaties waarin hij zich machteloos voelde.

 

Vrienden steunen SUNSET-onderzoek


Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie draagt bij aan belangrijk wetenschappelijk onderzoek, het SUNSETonderzoek. SUNSET staat voor SUicidality and Needs among people Seeking EuThanasia based on psychological suffering.

Dit wetenschappelijke onderzoek richt zich op mensen die vanwege psychisch lijden een euthanasieverzoek doen. De onderzoekers volgen hoe de doodswens van deze mensen zich ontwikkelt in de periode direct na een euthanasieverzoek, maar ook nadat het verzoek bijvoorbeeld in behandeling wordt genomen of wordt afgewezen. Ook wordt onderzocht hoe de ondersteuningsbehoeften van deze groep eruitzien. Met de verkregen kennis hopen de onderzoekers de ondersteuning van mensen die verzoeken om euthanasie te verbeteren en mogelijk suïcide te helpen voorkomen.

In de afgelopen periode zijn er in het onderzoek grote stappen gezet. Zo kunnen inmiddels niet alleen aanvragers bij Expertisecentrum Euthanasie, maar ook mensen die bij hun eigen behandelaar verzoeken om euthanasie aan de studie meedoen. Onlangs werd de 200ste deelnemer geïncludeerd – een mijlpaal. Ook wordt, samen met aanvragers, naasten en professionals, hard gewerkt aan een online ondersteuningsaanbod.

De Vrienden steunen het SUNSET-onderzoek al vanaf de start en hebben ook voor de voortzetting ervan opnieuw financiële ondersteuning toegekend. Dankzij de verlenging kunnen onderzoekers deelnemers langer volgen, waardoor de waarde van het onderzoek verder wordt vergroot. Dankzij financiering van de Vrienden van het expertisecentrum loopt de SUNSET-studie tot en met 2027 door. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Expertisecentrum Euthanasie en 113 Zelfmoordpreventie, in samenwerking met Amsterdam UMC. Zodra er resultaten bekend zijn, delen we deze uiteraard ook in deze nieuwsbrief.

  Lees meer over de studie op www.113.nl/sunset  

 

Het is misschien een manco van mij, maar ik heb weinig met afkortingen. In de gezondheidszorg wemelt het ervan. Cardiologen spannen wat mij betreft de kroon: hun jargon bevat per zin minstens één of twee afkortingen. Maar ook bij EE (Expertisecentrum Euthanasie) kunnen we er wat van. 

De afkorting die wij waarschijnlijk het meest gebruiken is MDO (multidisciplinair overleg). En om het voor de argeloze lezer nog wat lastiger te maken, hebben wij een MDO VO (vragen oproepend) én een MDO NVO (niet vragen oproepend). Alle euthanasieverzoeken waarbij EE betrokken is, sluiten we af met een MDO.

Als het onderzoek van een AT (ambulant team), bestaande uit een arts en een verpleegkundige, geen vragen oproept, vraagt het team een MDO NVO aan. Deze vinden vier keer per week plaats. Dit is een eenvoudigere procedure waarbij het AT het MM (medisch management) vraagt het dossier schriftelijk te beoordelen, advies te geven en zo mogelijk akkoord te geven op de voorgestelde vervolgstap. De meer ingewikkelde trajecten bespreken we in een MDO VO, waar drie AT’s gezamenlijk hun euthanasietraject bespreken. Deze vinden maximaal drie keer per week plaats. Zij stellen voor om tot uitvoering over te gaan of het verzoek af te wijzen, of leggen een vraag over hun onderzoek voor. Dit overleg wordt gefaciliteerd door twee MM’ers (medisch managers) en gezamenlijk bespreken we de trajecten en komen we tot een eindoordeel. Bij ingewikkelde psychiatrische onderzoekstrajecten schuift ook een psychiater aan om aanvullend advies te geven. Waar nodig zijn ook andere deskundigen, zoals een medisch specialist, ethicus of in euthanasie gespecialiseerde jurist aanwezig.

Deze procedure bestaat al sinds de start van EE. We hebben haar in de loop van de jaren verfijnd, maar het principe is nog steeds hetzelfde. Het is een extra toetsingsvorm die niet door de WTL (Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding) wordt vereist, maar zich binnen EE in de praktijk heeft bewezen. We werken nauw samen om de euthanasieverzoeken van patiënten zo zorgvuldig mogelijk te onderzoeken en te toetsen aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen.

Dat is mooi werk, soms ontroerend. Soms ook spannend. En ik ben blij dat ik daar als MM’er aan mee mag werken. Wie had gedacht dat er achter een paar letters zoveel zorgvuldigheid schuilgaat?

 

- Vraag & Antwoord -

Hoe wordt omgegaan met het betrekken van naasten (bijvoorbeeld familie) bij een euthanasietraject wanneer er geen contact is?

Naasten van een patiënt hebben geen zeggenschap over een euthanasieverzoek, ook niet als er sprake is van een vorm van toezicht. Alleen de patiënt zelf kan een verzoek tot euthanasie doen en daarover beslissen. Tegelijkertijd vindt Expertisecentrum Euthanasie de betrokkenheid van naasten belangrijk; een euthanasietraject is een ingrijpende gebeurtenis. Daarom wordt, waar mogelijk en met toestemming van de patiënt, geprobeerd naasten bij het traject te betrekken of hen in ieder geval op de hoogte te stellen, zodat zij voorbereid zijn op het overlijden van de patiënt.

Wanneer een patiënt nadrukkelijk niet wil dat naasten worden geïnformeerd, wordt dit altijd besproken. Het behandelteam moet zich zorgvuldig, gewetensvol en professioneel kunnen verhouden tot de situatie en de keuzes die daarin worden gemaakt. De patiënt is hierin leidend. Het behandelteam beslist of het de euthanasie kan uitvoeren.

Voor meer vragen en antwoorden klikt u hier. 

Heeft u ook een vraag voor Expertisecentrum Euthanasie?
Mail naar vrienden@expertisecentrumeuthanasie.nl

 

Burgemeester Hans Verheijen van Sittard-Geleen reikte de koninklijke onderscheiding aan haar uit vanwege haar jarenlange inzet en expertise op het gebied van euthanasie

Lees verder
 

Bijeenkomst - Naasten - 11 november - Den Haag

Op 11 november organiseren we bij Bar Beton op Station Den Haag Centraal een Vriendenbijeenkomst voor iedereen die zich betrokken voelt bij Expertisecentrum Euthanasie.

Deze bijeenkomst heeft een andere opzet dan onze andere Vriendenbijeenkomsten. We zoomen dit keer niet in op één specifiek onderwerp, maar kiezen bewust voor een breder programma waarin inhoud, persoonlijke ervaringen en ontmoeting samenkomen.


Verpleegkundige Caro de Keijzer en Richard Krijgsman, wiens vader euthanasie heeft ontvangen, geven een duo presentatie over euthanasiezorg bij dementie. Heleen de Kort vertelt vanuit haar brede ervaring als huisarts, kaderarts palliatieve zorg en ritueel begeleider over rituelen en rouw bij euthanasie. Tot slot gaat verpleegkundige Dominique Rijnja in gesprek met naasten van mensen die euthanasie hebben ontvangen. Tijdens de verzorgde lunch is er ruimte om met elkaar in gesprek te gaan.

Voor meer informatie en het aanmeldformulier, klik hier
 

Als u nog geen Vriend bent van Expertisecentrum Euthanasie, nodigen wij u uit om zich aan te melden via onze website.

Door de Vrienden kan het expertisecentrum:

  • (huis)artsen begeleiden bij euthanasietrajecten;
  • nascholing verzorgen voor (huis)artsen;
  • bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek;
  • consulent euthanasie per zorginstelling inzetten;
  • interne deskundigheidsbevordering realiseren;
  • de continuïteit van euthanasiezorg garanderen.

Vrienden ontvangen een uitnodiging voor Vriendenbijeenkomsten met actuele thema’s en zijn van harte welkom om introducés mee te nemen. Sommige van deze bijeenkomsten kunnen ook online worden bijgewoond. Daarnaast ontvangt u vier keer per jaar de nieuwsbrief ‘Vrienden voor het Leven’ met nieuws en updates over de euthanasiezorg en de ontwikkelingen binnen Expertisecentrum Euthanasie.

Doneer via NL36 TRIO 0391 1048 45 t.n.v. Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie o.v.v. ‘gift’. Elke bijdrage, groot of klein, is van harte welkom.

 

Colofon No. 25, oktober 2026
Vrienden voor het leven is een uitgave van de Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie. De nieuwsbrief verschijnt vier keer per jaar, zowel op papier als digitaal.

Copyright
Teksten uit deze nieuwsbrief mogen uitsluitend worden overgenomen na voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie.