| | | | | | NIEUWE WEBSITE Expertisecentrum Euthanasie online vernieuwd | | | | | | WAT DOEN WIJ MET UW STEUN? Bestedingen in 2025 | | | | | NET OP TIJD Column van Rolien Bousema over autonomie en dementie | | | | | | | | Verpleegkundige Eveline van Keulen over euthanasie bij wilsonbekwame patiënten.
Euthanasieverzoeken bij mensen die zelf hun wens niet meer kunnen uiten: het zijn complexe casussen voor de artsen en verpleegkundigen van Expertisecentrum Euthanasie. Want hoe stellen zij de wil en het lijden vast zonder directe communicatie met de patiënt?
Verpleegkundige Eveline van Keulen (49), sinds drie jaar werkzaam bij Expertisecentrum Euthanasie, heeft een praktische leidraad met aandachtspunten ontwikkeld als houvast voor zichzelf en voor collega’s die dat handig vinden. | | | Wat doen wij met uw steun? | | | Bestedingen van Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie
Voor het jaarverslag 2025 en andere actuele documenten klikt u hier. | | | The End, een filmplatform over het levenseinde | | | 
Op The End, een filmplatform van de NVVE, vindt u een zorgvuldig samengestelde collectie films en documentaires over het levenseinde.
| | |
De selectie biedt verschillende perspectieven op thema’s als sterven, autonomie en waardigheid, en nodigt uit tot reflectie en gesprek. Bekijk het aanbod op www.thisistheend.nl
| | | | | Vorig jaar september kwamen Marc (arts) en ik voor het eerst bij Klara. Ze ziet er voor haar 85 jaar opvallend jeugdig uit. Haar huis is gevuld met kleurrijke kunst die zij gedurende haar leven heeft gemaakt. Voor de ramen hangen allerlei vormen van glas-in-lood. Ze vertelt er vol trots over en laat foto’s zien uit een tijd dat ze nog volop in het leven stond, een leven dat draaide om kunst.
Hoe anders is het nu. Overal in huis hangen briefjes zodat ze niets vergeet. Het woord dementie wil ze niet gebruiken. We laten het en praten over haar leven en over euthanasie. Ja, dat is wat ze wil, maar nu zeker nog niet. Ze vertelt over haar jeugd en de ervaringen die zij in de oorlog heeft meegemaakt. De bombardementen hebben bij haar een onuitwisbare herinnering achtergelaten. Rond oud en nieuw isoleert ze haar huis met eierdozen en vuilniszakken zodat ze het vuurwerk niet hoort.
In januari belt haar zoon: Klara gaat achteruit, ze wil en kan niet meer. Wanneer we haar spreken is dementie geen verboden woord meer. Er is nu zoveel hulp nodig dat ze er niet meer onderuit kan. De autonomie, die zo belangrijk voor haar is, staat onder grote druk. Een opname in het verpleeghuis is dichtbij en voor haar een gruwelijk beeld.
Dan gaat het snel. Terwijl wij als team werken aan de zorgvuldigheidseisen krijgt ze een beroerte. Ze herstelt enigszins, maar lopen wordt lastiger. Ze gaat dwalen, op zoek naar haar verleden. Ze loopt naar haar ouderlijk huis en komt daarbij bijna onder een vrachtwagen. We zijn bezorgd of we nog op tijd zijn, maar ondanks haar toenemende verwardheid blijft één ding duidelijk: de verdere achteruitgang en het verlies van autonomie kan ze niet verdragen. In een van onze laatste huisbezoeken leest ze haar euthanasieverklaring voor en ze is heel helder en ter zake volledig wilsbekwaam.
Op de dag van de uitvoering in april komen Marc en ik bij haar. Haar eigenzinnige manier van leven heeft ervoor gezorgd dat op dit laatste moment alleen haar jongste zoon bij haar is. Haar andere twee kinderen zijn letterlijk op afstand. Ze geeft zich over aan de dementie en is er klaar voor. Ik houd haar vast. Haar hoofd zakt op mijn schouder wanneer ze het leven, wat zo niet meer bij haar past, nog net op tijd loslaat. Marc en ik kijken naar elkaar en op de klok en weten heel zeker dat deze op een minuut voor twaalf stond. | | | | | | Krijgen mensen met dementie voorrang op de wachtlijst?
Patiënten met dementie krijgen geen voorrang op de wachtlijst. Een euthanasieverzoek is altijd urgent om te onderzoeken. Wanneer een verzoek voldoet aan de eisen van de Wtl, is er sprake van uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Vanuit dat uitgangspunt is er geen sprake van automatische voorrang voor bepaalde patiëntgroepen. Het ondraaglijke lijden van de een kan niet boven dat van de ander worden geplaatst.
Iedere aanmelding wordt zorgvuldig en individueel beoordeeld. Daarbij kan de situatie van een patiënt aanleiding zijn om te bekijken wat haalbaar is binnen de mogelijkheden, bijvoorbeeld wanneer bij een patiënt met dementie sprake is van een dreigend verlies van wilsbekwaamheid. In zulke situaties wordt gekeken of een patiënt snel geholpen kan worden, met blijvende aandacht voor andere patiënten.
Voor meer vragen en antwoorden klikt u hier.
Heeft u ook een vraag voor Expertisecentrum Euthanasie?
Mail naar vrienden@expertisecentrumeuthanasie.nl | | | | Nieuwe bestuursleden gezocht Heeft u interesse om het bestuur van Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie komend jaar te versterken?
Klik hier voor de vacatures van algemeen bestuurslid en secretaris. | | | | | Agenda Vriendenbijeenkomsten 2026
- Woensdag 17 juni, Wageningen
Euthanasie bij psychiatrie
- Maandag 14 september, Den Bosch
Euthanasie bij dementie en bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen
- Woensdag 11 november, Den Haag
Een bijeenkomst voor naasten
We hopen u en uw introducés op een van onze bijeenkomsten te mogen verwelkomen.
| | | | | | | Vernieuwde website Expertisecentrum Euthanasie De website van Expertisecentrum Euthanasie is vernieuwd. De website is overzichtelijker ingericht en beter afgestemd op verschillende doelgroepen, met aparte informatie voor patiënten en zorgprofessionals. Ook zijn een zoekfunctie en een kennisbank toegevoegd zodat informatie makkelijker te vinden is. Neem vooral een kijkje op de vernieuwde website: www.expertisecentrumeuthanasie.nl
De website van Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie is ongewijzigd en te bezoeken via www.vriendenvanee.nl | | | | | | Als u nog geen Vriend bent van Expertisecentrum Euthanasie, nodigen wij u uit om zich aan te melden via onze website. Door de Vrienden kan het expertisecentrum:
- (huis)artsen begeleiden bij euthanasietrajecten;
- nascholing verzorgen voor (huis)artsen;
- bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek;
- consulent euthanasie per zorginstelling inzetten;
- interne deskundigheidsbevordering realiseren;
- de continuïteit van euthanasiezorg garanderen.
Vrienden ontvangen een uitnodiging voor Vriendenbijeenkomsten met actuele thema’s en zijn van harte welkom om introducés mee te nemen. Sommige van deze bijeenkomsten kunnen ook online worden bijgewoond. Daarnaast ontvangt u vier keer per jaar de nieuwsbrief ‘Vrienden voor het Leven’ met nieuws en updates over de euthanasiezorg en de ontwikkelingen binnen Expertisecentrum Euthanasie.
Doneer via NL36 TRIO 0391 1048 45 t.n.v. Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie o.v.v. ‘gift’. Elke bijdrage, groot of klein, is van harte welkom. | | | Colofon No. 24, mei 2026
Vrienden voor het leven is een uitgave van de Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie. De nieuwsbrief verschijnt vier keer per jaar, zowel op papier als digitaal.
Copyright
Teksten uit deze nieuwsbrief mogen uitsluitend worden overgenomen na voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. | | | | | | |
