| | | | | | ROOD Een laatste wens in rood – column van arts Melanie Gutteling | | | | | | WILSVERKLARING Tien gouden regels door Esther Pans | | | | | NIEUWE BESTUURSLEDEN GEZOCHT Help mee de euthanasiezorg vooruit te brengen | | | | | | | | Petra Veling en Marc Hensen over de euthanasie van hun moeder.
Bijna een jaar nadat hun moeder op haar 82e euthanasie werd verleend, zijn broer en zus Marc Hensen (58) en Petra Veling-Hensen (55) toe aan het delen van het verhaal over haar bewogen leven.
Petra: “Mede omdat het in de media bijna uitsluitend gaat over euthanasie bij psychisch lijden bij jónge mensen en ook om dit onderwerp uit de taboesfeer te halen. Marc en ik hadden al van jongs af aan in de gaten dat onze moeder het leven ingewikkeld vond. Eigenlijk heeft ze levenslang geworsteld met het leven. Marc zal twaalf geweest zijn en ik negen toen onze moeder na haar eerste zelfmoordpoging in het ziekenhuis belandde.” | | | | Nieuwe bestuursleden gezocht Wilt u zich inzetten voor het verbeteren van de euthanasiezorg in Nederland? Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie is op zoek naar een algemeen bestuurslid en een secretaris.
Aanleiding voor deze vacatures is het feit dat de zittingstermijn van twee leden eind 2026 afloopt. Zij hebben zich dan acht jaar lang met grote betrokkenheid ingezet voor Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie. Voor een tijdige overdracht en vernieuwing binnen het bestuur, maken wij u nu alvast attent op deze vacatures.
Het bestuur bestaat uit vijf leden en vergadert circa vijf keer per jaar in Den Haag. Daarnaast vraagt de rol inzet voor bestuurlijke taken en betrokkenheid bij activiteiten zoals de Vriendenbijeenkomsten. Bestuursleden vervullen hun functie op vrijwillige basis en kunnen hun kosten declareren.
Heeft u interesse? Klik hier. | | | | | | Deze laatste middag treffen we haar. Zij, liggend in haar bed op rode lakens, onder een rode deken, in de woonkamer met rood bankstel en rode kussens. Aan de kapstok haar rode hoedjes, in de slaapkamer haar rode schoenen. Wij, als team van Expertisecentrum Euthanasie, beiden gekleed in knalrood.
De dag tevoren appt mijn collega me nog: ‘We doen iets roods aan voor mevrouw, zoals met haar afgesproken, hè?’ Het voelde wat ongemakkelijk: met mijn rode jurk, rode naaldhakken en rode lippenstift leek het alsof ik naar een feestje ging. Een laatste viering in dit geval. Ik bracht de goede dood dit appartement binnen.
De afgelopen weken waren intens. In korte tijd leerden we haar kennen. Ze vertelde over haar verrukkelijke leven met drie verrukkelijke mannen. Bijna 90 lentes meegemaakt. Nu was het genoeg geweest. Dit leven was niet meer dan een 3 waard. Alles waar ze van genoot, was verdwenen door haar slechtziendheid, haar kromme, pijnlijke vingers en haar vreselijke stoma. Niet meer naar de sauna, niet meer golfen, geen spannende reizen meer. Een leven beperkt tot uren en uren lang luisterboeken. Als kers op de taart een geheugen dat steeds vaker ‘wegliep’.
Met veel moeite wist ze zich altijd op te maken voor onze bezoekjes, mooie rode nagels, stralende ogen met oogschaduw. Met veel moeite aangebracht. We mochten dan ook niet in de ochtend komen, dan was ze nog niet klaar. Een echte dame uit het Gooi. ‘Als ik dood ben, mag je mijn rode jas hebben,’ zei ze tegen mijn collega. Ze stond erop. De jas werd bij het een-na-laatste bezoek gepast, mevrouw keek tevreden toe.
Omringd door liefde ligt ze in het rode bed. Ik plaats het infuus. Zij spreekt haar laatste woorden: ‘Ik ga op reis en zal een plekje voor jullie vrijhouden. Er is nog nooit iemand teruggekomen, dus het is er vast heel erg leuk!’ Vredig valt ze in slaap. Eindelijk die eeuwige rust waar ze zo naar verlangde. De schouwarts wordt gebeld en is er vlot. Zwarte jas, rode sjaal. Alsof het zo heeft moeten zijn.
De rode jas die mijn collega zou krijgen, blijkt vergeven aan iemand anders, ze was vergeten dat ze die al weggegeven had…
Samen met haar dochter lachen we hier hartelijk om. | | | | | | Tien gouden regels voor een goede wilsverklaring | | | Een schriftelijk euthanasieverzoek (de wilsverklaring) kan een belangrijke rol spelen wanneer iemand later zijn of haar wens niet meer zelf kan uitspreken, bijvoorbeeld door dementie. In de praktijk blijkt dat veel mensen onzeker zijn over wat er precies in zo’n verklaring moet staan.
| | | | In het Tijdschrift voor Gezondheidsrecht verscheen een artikel van Esther Pans, juridisch adviseur Expertisecentrum Euthanasie: “De tien gouden regels voor het schriftelijke euthanasieverzoek (de wilsverklaring)”. Tien ‘gouden regels’ die kunnen helpen bij het opstellen van een duidelijke en bruikbare wilsverklaring. Zo is het belangrijk om de verklaring te bespreken met de huisarts en naasten, het lijden zo concreet mogelijk te beschrijven en de verklaring regelmatig te actualiseren. Deze tips kunnen helpen om uw wensen duidelijker vast te leggen en artsen meer houvast te geven wanneer zij een verzoek moeten beoordelen. | | | | Agenda Vriendenbijeenkomsten 2026
- Vrijdag 10 april, Zwolle - OOK ONLINE
Euthanasie bij dementie en bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen
- Woensdag 17 juni, Wageningen
Euthanasie bij psychiatrie
- Maandag 14 september, Den Bosch
Euthanasie bij dementie en bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen
- Woensdag 11 november, Den Haag
Een bijeenkomst voor naasten
We hopen u en uw introducés op een van onze bijeenkomsten te mogen verwelkomen.
| | | | Praten over het einde, doodnormaal. | | | In februari organiseerden we in Amersfoort tijdens de Week van de Euthanasie een informatiebijeenkomst in samenwerking met de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE). Er waren bijna tweehonderd mensen fysiek aanwezig; daarnaast volgden 350 mensen de informatiemiddag online.
De presentaties stonden onder leiding van NVVE-bestuurder Fransien van ter Beek en gingen over de (on)mogelijkheden die de euthanasiewet biedt, de totstandkoming van de wet en over de vragen die binnenkomen bij het Adviescentrum van de NVVE en de 150 NVVE-vrijwilligers. De bijeenkomst werd afgesloten met een indrukwekkend gesprek tussen ethicus Katja ten Cate en arts van Expertisecentrum Euthanasie Edwin Broerse. Hij sprak openhartig over zijn perspectief en over het belang van tijdige duidelijkheid over de bereidheid van huisartsen om euthanasie te verlenen. | | | Erik en ik melden ons op de dag van de voorgenomen euthanasie, 19 mei. Wij bespreken eerst nog eens met onze patiënt en echtgenote de te volgen procedure. Patiënt is blij dat hij deze dag mag inslapen, zijn liefhebbende echtgenote is zeer bedroefd, maar begripvol voor de keuze die haar
man heeft moeten maken.
Dan zegt patiënt: “Erik en Wim, ik heb nog een verhaaltje voor het slapen gaan… en dan gaan we naar de slaapkamer!” Wij zijn natuurlijk verrast en benieuwd en hij steekt van wal. “Ieder jaar kopen wij, mijn vrouw en ik, een nieuwe agenda waarbij we altijd een ringband kiezen met één dag per pagina. Met de feestdagen gaan we het nieuwe jaar dat voor ons ligt in de agenda invullen. U weet wel, geboorte- en verjaardagen, overlijdensdata et cetera. Tijdens het doornemen van 2025 bleek dat er één pagina in deze agenda ontbrak, die mijn vrouw toen maar heeft nagemaakt zodat de agenda weer compleet was. Dit voorval waren we echter weer geheel vergeten tot vorige week: we sloegen nog eens de agenda open en tot onze verbijstering was de ontbrekende bladzijde die van 19 mei, de dag van vandaag!”
Ingezonden door Wim Venekamp, arts, samen met Erik Houben, verpleegkundige Expertisecentrum Euthanasie. | | | Als u nog geen Vriend bent van Expertisecentrum Euthanasie, nodigen wij u uit om zich aan te melden via onze website. Door de Vrienden kan het expertisecentrum:
- (huis)artsen begeleiden bij euthanasietrajecten;
- nascholing verzorgen voor (huis)artsen;
- bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek;
- consulent euthanasie per zorginstelling inzetten;
- interne deskundigheidsbevordering realiseren;
- de continuïteit van euthanasiezorg garanderen.
Vrienden ontvangen een uitnodiging voor Vriendenbijeenkomsten met actuele thema’s en zijn van harte welkom om introducés mee te nemen. Sommige van deze bijeenkomsten kunnen ook online worden bijgewoond. Daarnaast ontvangt u vier keer per jaar de nieuwsbrief ‘Vrienden voor het Leven’ met nieuws en updates over de euthanasiezorg en de ontwikkelingen binnen Expertisecentrum Euthanasie.
Doneer via NL36 TRIO 0391 1048 45 t.n.v. Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie o.v.v. ‘gift’. Elke bijdrage, groot of klein, is van harte welkom. | | | Colofon No. 23, maart 2026
Vrienden voor het leven is een uitgave van de Stichting Vrienden van Expertisecentrum Euthanasie. De nieuwsbrief verschijnt vier keer per jaar, zowel op papier als digitaal.
Copyright
Teksten uit deze nieuwsbrief mogen uitsluitend worden overgenomen na voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. | | | | | | |
